ทำอย่างไร เมื่อผู้ป่วยมะเร็งต้องรับยาเคมีบำบัด
กับช่วง COVID-19
 

โดย นพ.ภาสกร วันชัยจิระบุญ
ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ศูนย์ความเชี่ยวชาญระดับสูงด้านมะเร็ง โรงพยาบาลพระปกเกล้า จังหวัดจันทบุรี

 

“มะเร็ง” แม้จะเป็นสาเหตุการเสียชีวิตของผู้คนทั่วโลกอันดับต้นๆ คือ มากกว่าปีละ 9 ล้านคน จะเป็นรองก็เพียงโรคหลอดเลือดและหัวใจเท่านั้น แต่ถึงอย่างนั้นมะเร็งก็ยังเป็นโรคที่มีโอกาสรักษาให้หายขาดได้ หากตรวจพบเร็วและรักษาถูกวิธี ไม่ว่าจะด้วยการผ่าตัด การรับยาเคมีบำบัด (Chemotherapy) หรือคีโม รังษีรักษา หรือการฉายแสง (Radiotherapy)

ส่วน “COVID-19 (โควิด-ไนน์ทีน)” เป็นโรคติดเชื้ออุบัติใหม่เมื่อปลายธันวาคม 2019 และแพร่ระบาดต่อไปยังประเทศอื่นๆ ทั่วโลกจนปัจจุบัน ความน่ากลัวของโรค COVID-19 คือ จำนวนตัวเลขผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตที่มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นทุกๆ วัน ล่าสุดจำนวนผู้เสียชีวิตทั่วโลกมีมากกว่าสามแสนรายไปแล้ว*

ทำไมจึงมีผู้เสียชีวิตมากขนาดนั้น

คำตอบหนึ่งคงเป็นเพราะโรค COVID-19 ติดต่อผ่านสารคัดหลั่งต่าง ๆ ได้ง่ายเช่นเดียวกับกลุ่มโรคไข้หวัด ที่สำคัญยังไม่มีวัคซีนป้องกันและไม่มียารักษาจำเพาะ หากผู้ติดเชื้อมีภูมิคุ้มกันโรคที่ดี อาการไม่รุนแรงก็มีโอกาสหายได้เร็ว ในทางกลับ กันหากผู้ติดเชื้อมีภูมิคุ้มกันโรคต่ำ มีโรคประจำตัว หรือโรคร่วม เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไตวายเรื้อรัง อาการก็จะมีความรุนแรงและมีโอกาสเสียชีวิตได้มากกว่าคนทั่วไป

มะเร็งจัดเป็นหนึ่งในโรคร่วมที่อันตรายเพราะผู้ป่วยจะเสี่ยงต่อการติดเชื้อทั่วไปได้ง่ายกว่าคนทั่วไป โดยเฉพาะผู้ป่วยที่อยู่ในช่วงรับยาเคมีบำบัด หรือฉายแสง เนื่องจากเป็นช่วงที่ร่างกายมีความอ่อนแอและระดับภูมิคุ้มกันโรคต่ำลง

ดังนั้นในสถานการณ์ที่โรค COVID-19 กำลังแพร่ระบาด ผู้ป่วยมะเร็งจึงเป็นกลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่อยู่ระหว่างการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด หรือฉายแสง ผู้ป่วยกลุ่มนี้จะมีวิธีปฏิบัติตนอย่างไรในช่วงที่โรค COVID-19 กำลังแพร่ระบาด บทความนี้จะพาไปหาคำตอบกับ นพ.ภาสกร วันชัยจิระบุญ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ศูนย์ความเชี่ยวชาญระดับสูงด้านมะเร็ง โรงพยาบาลพระปกเกล้า จังหวัดจันทบุรี

* WHO รายงานจำนวนผู้ติดเชื้อ COVID-19 ทั่วโลกว่า มีจำนวนถึง 4,248,389 ราย และเสียชีวิตถึง 294,046 ราย* (ข้อมูล ณ วันที่ 15 พฤษภาคม 2563) 

 

References

-กรมควบคุมโรค, โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) (https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/g_km.php), 14 พฤษภาคม 2563.
-ผศ.ดร.ทพญ.ดุลยพร ตราชูธรรม. กินเป็นมะเร็งขยาด กินฉลาดมะเร็งไม่มา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์เฮลท์ อมรินทร์พับลิชชิ่ง, 2560.
-รศ.นพ.ชัยยศ ธีรผกาวงศ์ ภาควิชาสูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, เมื่อต้องรับยาเคมีบำบัด (https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=321), 14 พฤษภาคม 2563.
-อ.นพ.ณรงค์  กีรติวิทยานันท์ สาขาวิชายาเคมีบำบัด  ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, อยู่อย่างสุข เมื่อต้องรับ “คีโม” (https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=739) , 14 พฤษภาคม 2563.
-Centers for Disease Control and Prevention, Coronavirus Disease 2019 (COVID-19), (https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/index.html), 14 May 2020.
-ESMO, Cancer patient management during the COVID-19 pandemic (https://www.esmo.org/guidelines/cancer-patient-management-during-the-covid-19-pandemic), 14 May 2020.
-National Cancer Institute, Coronavirus: What People with Cancer Should Know (https://www.cancer.gov/contact/emergency-preparedness/coronavirus), 14 May 2020.
-World Health Organization, Coronavirus disease (COVID-19) Situation Report -115
(https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200514-covid-19-sitrep-115.pdf?sfvrsn=3fce8d3c_4), 15 May 2020.

 

NPM-TH-0571-05-2020