โรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตัน (Retinal vein occlusion, RVO)

เป็นการปิดกั้นไม่ให้เกิดการส่งเลือดไปหล่อเลี้ยงจอประสาทตา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของดวงตาที่ทำหน้าส่งข้อมูลไปยังสมองเพื่อทำให้เกิดการมองเห็น โรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันอาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นแบบรุนแรงและเฉียบพลันได้ 1
 

โรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันแบ่งได้เป็น 2 ประเภท ได้แก่:1

  • โรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันที่หลอดเลือดเลือดดำใหญ่ (Central RVO) เกิดขึ้นเมื่อหลอดเลือดดำจอประสาทตาที่จุดศูนย์กลางของดวงตาเกิดการอุดตัน
  • โรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันที่แขนงหลอดเลือด (Branch RVO) เกิดขึ้นเมื่อหนึ่งในหลอดเลือด ‘แขนง’ สี่เส้นของหลอดเลือดดำหลักที่จอประสาทตาที่จุดศูนย์กลางเกิดการอุดตัน


โรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันทำให้หลอดเลือดอุดตัน เลือดจึงไม่สามารถเข้าไปหล่อเลี้ยงจอประสาทตาได้ ทำให้จอประสาทตา ‘ขาด’ ออกซิเจน ดังนั้นมันจึงไม่สามารถส่งข้อมูลการมองเห็นไปยังสมองได้ การอุดตันที่เกิดขึ้นนี้ทำให้ไม่สามารถระบายเลือดออกจากจอประสาทตาได้ ซึ่งนำไปสู่ภาวะเลือดออกและของเหลวรั่วไหล จึงทำให้เกิดอาการบวมตามมา1,2

ภาระของประเทศต่างๆ ทั่วโลก

ทั่วโลกมีผู้ใหญ่จำนวนประมาณ 16.4 ล้านคนได้รับผลกระทบจากโรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตัน

2
  • 2.5 ล้านคนจากโรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันที่จุดศูนย์กลาง
  • 13.9 ล้านคนจากโรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันที่หลอดเลือดสาขา


โรคเส้นเลือดจอประสาทตาอุดตันเป็นสาเหตุสำคัญอันดับสองของการสูญเสียการมองเห็นเนื่องจากโรคหลอดเลือดจอประสาทตา – ซึ่งเป็นโรคที่เกิดขึ้นกับหลอดเลือดในตา3

ปัจจัยเสี่ยงชนิดต่างๆ ³

อายุ ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป

ภาวะความดันโลหิตสูง ความดันโลหิตสูง

ภาวะหลอดเลือดแข็ง การแข็งตัวของหลอดเลือดแดง

เบาหวานประเภทต่างๆ ทั้งหมด
ที่เกิดจากการขาดอินซูลิน (เบาหวานประเภทที่ 1), เกิดจากการตอบสนองต่ออินซูลินไม่เพียงพอ (เบาหวานประเภทที่ 2) หรือเบาหวานขณะตั้งครรภ์

โรคต้อหิน ความเสียหายของประสาทตาเนื่องจากมีของเหลวสะสมในดวงตา

อาการแสดง ²
 

ดวงตาพร่ามัวเฉียบพลันโดยไม่มีอาการปวด หรือสูญเสียการมองเห็นในส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดของตาข้างหนึ่ง

สูญเสียการมองตรงกลาง (central vision loss) ชั่วคราว

อาการสายตาพร่ามัวตรงกลางและบริเวณรอบๆ

การสูญเสียการมองเห็นเป็นหย่อมๆ ซึ่งจะปรากฏเป็นจุดหรือเส้นสีดำเล็กๆ ‘ลอยอยู่ในอากาศ’

ผลกระทบของโรคหลอดเลือดดำจอประสาทตาอุดตัน

ความบกพร่องทางสายตาอาจส่งผลกระทบต่อ:4

  • ความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน
  • ความสามารถในการทำงาน
  • ความสามารถในการใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างคล่องแคล่วกระฉับกระเฉง
  • คุณภาพชีวิต ที่มีการแยกตัวจากสังคมมากขึ้น เป็นโรคซึมเศร้าและวิตกกังวล


การตรวจตาประจำปี

6


การเข้ารับการตรวจตาประจำปีเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการตรวจหาการเปลี่ยนแปลงใดๆ ก็ตามที่อาจเกิดขึ้นกับการมองเห็น การตรวจจอประสาทตาหลังจากหยอดยาขยายรูม่านตาจะช่วยให้สามารถตรวจวินิจฉัยโรคเกี่ยวกับจอประสาทตาได้ทุกชนิด หากท่านต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโรคตาจากเบาหวานหรือโรคจอตาชนิดอื่นๆ ท่านสามารถปรึกษาผู้เชี่ยวชาญในการวัดสายตาและประกอบแว่นของท่าน หรือเข้าไปเยี่ยมชมเว็บไซต์ www.retina-international.org/ 







ข้อมูลอ้างอิง

1.National Eye Institute. Central Retinal Vein Occlusion. [Internet; cited May 2019]. Available from: https://www.nei.nih.gov/faqs/retina-retinal-occlusion .
2.Macular Society. Retinal vein occlusion. [Internet; cited May 2019]. Available from: https://www.macularsociety.org/retinal-vein-occlusion .
3.Laouri M, Chen E, Looman M, Gallagher M. The burden of disease of retinal vein occlusion: review of the literature. Eye. 2011; 25:981-8.
4.Park SJ, Ahn S, Woo SJ, et al. Extent of Exacerbation of Chronic Health Conditions by Visual Impairment in Terms of Health-Related Quality of Life. JAMA Ophthalmol. 2015; 133:1267-1275.

M-TH-00001910